Jak zwalcza膰 m膮czniaka 馃崕 jab艂oni

Jest drug膮 po parchu jab艂oni chorob膮 przysparzaj膮c膮 sadownikom najwi臋cej k艂opot贸w, zw艂aszcza w ostatnich latach. Mo偶na 艣mia艂o powiedzie膰, 偶e epidemia m膮czniaka prawdziwego wielu sad贸w dotyka ka偶dego roku. Silne pora偶enie wp艂ywa istotnie na fotosyntez臋, kondycj臋 i wigor drzew oraz na poziom i jako艣膰 plonowania.

Robert Binkiewicz

Od sadownik贸w najcz臋艣ciej s艂yszy si臋, 偶e m膮czniak prawdziwy to choroba bardzo trudna do zwalczenia, a 艣rodki chemiczne nie s膮 wystarczaj膮co skuteczne. Jest jednak tak偶e du偶a grupa gospodarzy, kt贸rzy radz膮 sobie z m膮czniakiem rewelacyjnie i skuteczna ochrona nie stanowi dla nich problemu. Warto zatem po raz kolejny przyjrze膰 si臋 czynnikom wp艂ywaj膮cym na presj臋 i pora偶enie chorob膮 oraz przypomnie膰 kryteria dobrej ochrony.

Efekt dzia艂ania m膮czniaka jab艂oniPrzyczyny wyst臋powania m膮cznika jab艂oni

Przyczyn silnej presji m膮czniaka jest sporo. Te聽najwa偶niejsze to:

  • 鈥ㄅ俛godne zimy, a w艂a艣ciwie ich brak 鈥撀爓聽takich okoliczno艣ciach 100% grzybni mo偶e przezimowa膰 i wiosn膮 jest gotowe do rozwoju,
  • 鈥╞rak odpowiedniej agrotechniki 鈥 zbyt silny wzrost drzew, p贸藕ne ci臋cie 鈥(po rozpocz臋ciu wegetacji wiosn膮), zbyt delikatne ci臋cie i pozostawienie du偶ej ilo艣ci zainfekowanych p臋d贸w jednorocznych,
  • 鈥╪iewystarczaj膮ca ochrona 鈥 zabiegi na m膮czniaka przy okazji parcha lub dopiero latem po zauwa偶eniu objaw贸w,
  • 鈥╞ardzo uboga ochrona lub jej brak w聽m艂odych kwaterach w pierwszym roku po posadzeniu.

Przyczyny nieskutecznej ochrony przed m膮czniakiem

Ochrona upraw przed m膮czniakiem jab艂oni okazuje si臋 nieskuteczna z wielu powod贸w, takich jak:

  • 鈥▃a ma艂a liczba zabieg贸w,
  • 鈥╪iedostosowanie programu ochrony do grupy odmian szczeg贸lnie wra偶liwych,
  • zbyt p贸藕ne rozpocz臋cie ochrony 鈥 po kwitnieniu i zauwa偶eniu objaw贸w pora偶enia,
  • za wcze艣nie zako艅czona ochrona 鈥 tu偶 po kwitnieniu, 鈥瀊o jest dobrze鈥,
  • nieprawid艂owy dob贸r preparat贸w,
  • zabiegi przy nieodpowiednich warunkach pogodowych,
  • za niskie dawki preparat贸w w stosunku do silnego pora偶enia.

Zwalczanie m膮czniaka jab艂oni – Studium przypadku

Fakt, 偶e da si臋 skutecznie ochroni膰 sad jab艂oniowy przed m膮czniakiem, najlepiej zobrazuje opis sytuacji w typowym nowoczesnym i intensywnym sadzie jab艂oniowym:

1. Najcz臋艣ciej w nowych sadach sadzone s膮 odmiany wra偶liwe na m膮czniaka, a jednocze艣nie podatne na ordzawienia sk贸rki (powodowane zar贸wno przez warunki pogodowe, jak i przez wspomnianego m膮czniaka), takie jak Gala, Golden Delicious, Red Delicious. W zwi膮zku z tym u sadownika od samego pocz膮tku zapala si臋 czerwona lampka i wie on, 偶e nie mo偶na dopu艣ci膰 do pora偶enia, bo straty b臋d膮 olbrzymie.
2. System ci臋cia 鈥瀗a kr贸tko鈥 鈥 zdecydowana wi臋kszo艣膰 nowych kwater jest prowadzona w taki spos贸b, 偶e korony s膮 bardzo smuk艂e, osiowe, zabudowane od do艂u do g贸ry kr贸tkimi i sztywnymi p臋dami. Aby to osi膮gn膮膰, ka偶dego roku przyrosty jednoroczne s膮 skracane na 3鈥5 p膮k贸w w celu usztywnienia ga艂膮zek, lepszej dystrybucji 艣wiat艂a i dobrego p膮kowania wewn膮trz korony. Najcz臋艣ciej sadownicy nie s膮 tego 艣wiadomi, ale dzi臋ki takiemu systemowi ci臋cia i prowadzenia drzew 鈥 poprzez odcinanie p膮k贸w szczytowych pora偶onych w ubieg艂ym sezonie 鈥ㄢ w du偶ym stopniu eliminuj膮 藕r贸d艂o m膮czniaka na nowy sezon. W聽przesz艂o艣ci panowa艂o przekonanie, 偶e nale偶y wycina膰 p臋dy z 聽bia艂ym, m膮czystym nalotem, co w聽starszych sadach graniczy艂o z cudem.
A co z聽tymi, kt贸re nie s膮 bia艂e, ale maj膮 pora偶ony p膮k szczytowy na p臋dach jednorocznych? I w艂a艣nie tu trzeba powiedzie膰 o聽jednym z wa偶niejszych element贸w agrotechniki, znacz膮co redukuj膮cym presj臋 m膮czniaka, jakim jest nowoczesne, intensywne ci臋cie.
3. Ochrona chemiczna powinna zosta膰 zainicjowana na pocz膮tku wegetacji, ale nie za wcze艣nie. Czasami s艂yszy si臋 od sadownika: 鈥瀦robi臋 mocny zabieg w fazie bezlistnej lub p臋kania p膮k贸w i wypal臋 drania鈥. Nic bardziej mylnego 鈥 w tej fazie grzybnia jest bezpieczna w zamkni臋tych jeszcze p膮kach. Ale ju偶 w fazie mysiego uszka nale偶y rozpocz膮膰 intensywn膮 ochron臋 zapobiegawcz膮, chroni膮c regularnie m艂ode, rozwijaj膮ce si臋 li艣cie. Do tego celu doskonale nadaj膮 si臋 preparaty siarkowe, np.: ASX Micriol 80 WG lub Microthiol 80 WG.
4. Pierwszy mocny zabieg przeprowadza si臋 w fazie r贸偶owy p膮k/balon. Dlaczego ten moment jest kluczowy? Wtedy mog膮 by膰 spe艂nione 3 warunki do skutecznego zabiegu:
jest du偶a ilo艣膰 m艂odej tkanki wymagaj膮cej 鈥╫chrony i zabezpieczenia,
zdecydowana wi臋kszo艣膰 zainfekowanych p膮k贸w jest ju偶 rozwini臋ta, dzi臋ki czemu ubieg艂oroczna grzybnia 鈥瀢yeksponowana鈥 jest na dzia艂anie preparat贸w wyniszczaj膮cych,
w tym czasie mo偶na ju偶 鈥瀠polowa膰鈥 optymalne warunki pogodowe do wykonania skutecznego zabiegu jednym z聽silnych preparat贸w IBE, np.: Cyflux 50 EW, Nimrod 250 EC, Penkona 100 EC.
5. Po pierwszym etapie konieczna jest kontynuacja ochrony zapobiegawczej w bardzo wa偶nym okresie, czyli podczas kwitnienia. Tutaj paleta skutecznych preparat贸w jest szeroka i obejmuje ca艂膮 grup臋 SDHI oraz strobiluryny (szczeg贸艂y w tabeli).
6. I tu wydawa艂oby si臋, 偶e sytuacja jest opanowana, sad jest czysty, wolny od m膮czniaka i聽mo偶na skupi膰 si臋 na innych patogenach. I聽zn贸w nic bardziej mylnego 鈥 owszem ci臋偶ka praca jest ju偶 wykonana, ale nale偶y kontynuowa膰 szczeln膮 ochron臋 zapobiegawcz膮 przez kolejne tygodnie. Zazwyczaj jest to jeszcze od 3 do 5 zabieg贸w 艣rodkami z grupy IBE.

Tak zaplanowany i wykonany program powinien obejmowa膰 11鈥13 zabieg贸w. Mo偶e si臋 to wydawa膰 du偶o, ale mniej wi臋cej po艂owa z nich jest wykonywana 艂膮cznie pod k膮tem parcha i m膮czniaka. Pozosta艂e to typowe preparaty m膮czniakob贸jcze, ale zastosowane w mieszaninie i z innymi 艣rodkami nie przysparzaj膮 wi臋kszych problem贸w. Wa偶ne tylko, 偶eby by膰 konsekwentnym i zrealizowa膰 plan, a wtedy nie trzeba b臋dzie przy ka偶dej okazji rozmawia膰 o m膮czniaku.
Precyzyjny i bardzo skuteczny program ochrony jab艂oni przed m膮czniakiem zosta艂 zaprezentowany w tabeli.

Program ochrony przed m膮cznikiem jab艂oni 2021

Faza rozwoju 聽Preparat Dawka Uwagi
p臋kanie p膮k贸w ASX Micriol 80 WG/Microthiol 80 WG 6kg/ha mo偶na miesza膰 z preparatami: miedziowymi lub Caldera 700 WG/Delan 700 WG
mysie ucho ASX Micriol 80 WG/Microthiol 80 WG 6kg/ha mo偶na miesza膰 z preparatami: miedziowymi lub Caldera 700 WG/Delan 700 WG
zielony p膮k ASX Micriol 80 WG/Microthiol 80 WG 6kg/ha mo偶na miesza膰 z preparatami: miedziowymi lub Caldera 700 WG/Delan 700 WG lub Syllit SC
r贸偶owy p膮k Cyflux 50 EW + Flipper (adiuwant) temp. min. 15C. 750 l/ha 0,5 l/ha + 0,2 l/ha najwa偶niejszy, OBOWI膭ZKOWY zabieg! mo偶na miesza膰 z preparatami: Caldera 700 WG/Delan 700WG lub Merpan 80 WDG/Malvin 80 WDG
pocz膮tek kwitnienia Embrelka 140 SC 1,5 l/ha min. 15C
kwitnienie Fontelis 200 SC lub Sercadis 300 SC 0,75l/ha lub 0,3 l/ha
tu偶 po kwitnieniu Penkona 100 EC + Flipper 0,2 l/ha 0,125 l/ha/m bardzo wa偶ny zabieg! mo偶na miesza膰 z preparatami: Delan 700 WG
wzrost zawi膮zk贸w Difo 250 EC 0,2 l/ha zapobiegawczo 鈥 „przy okazji” z parchem
wzrost zawi膮zk贸w Domark 100 EC 0,4l/ha
wzrost zawi膮zk贸w Domark 100 EC 0,4l/ha je偶eli to uzasadnione 鈥 przy silnej presji