Monitoring rozwoju pseudotecjów Venturia inaequalis

Czas rozpoczęcia ochrony przed parchem jabłoni powinien być skorelowany z dojrzewaniem askospor (zarodników workowych) grzyba V.inaequalis, ponieważ opóźnienie pierwszego zabiegu może w znaczny sposób obniżyć skuteczność oraz zwiększyć koszty prowadzonego programu ochrony.Monitoring dynamiki rozwoju pseudotecjów grzyba umożliwi terminowe wykonanie zabiegów w programie zapobiegawczo-interwencyjnym, bez konieczności wykonywania zabiegów wyniszczających.
Podczas prowadzonych ocen rozwoju owocników grzyba na wybranych odmianach z różnych lokalizacji zaobserwowano istotne różnice zarówno pod względem dynamiki dojrzałości owocników (wykształcanych worków i zarodników workowych) jak również ilości wytworzonych pseudotecjów na liściach. Wyniki naszych dotychczasowych obserwacji prezentujemy dla Państwa w niniejszym wpisie.

1. Określenie stadium rozwojowego pseudotecjów i dojrzałości zarodników workowych V. inaequalis na podstawie dotychczas przeprowadzonych ocen

W każdym terminie pobierania prób ocenia się stopień rozwoju 100 pseudotecjów pobranych z 10 liści każdej odmiany. Wykorzystując w tym celu 5-stopinową skalę.

skala

Stadia rozwojowe pseudotecjów V.inaequalis

Obraz5W trakcie cotygodniowej obserwacji analizowane jest ponad 600 pseudotecjów grzyba V. inaequalis. Łącznie zanalizowano już ponad 3000 pseudotecjów. Dotychczas stwierdzono, że liczba wytwarzanych pseudotecjów na liściach poszczególnych odmian była różna. Najwięcej z nich zaobserwowano na liściach odmian ‘Kosztel’, ‘Gloster’ i ‘Idared’oraz ‘McIntosh’.

srednia

owocniki

2. Dynamika rozwoju pseudotecjów, worków i zarodników workowych V. inaequalis na liściach jabłoni- podsumowanie ostatnich ocen

Pierwsze obserwacje, wykonane zostały 27.02.2014 r., wykazywały, że w pseudotecjach na większości analizowanych odmian worki jeszcze się nie wykształciły lub też wykształciły w około 50-80% % (1 i 2 stopień rozwoju według przyjętej skali bonitacyjnej).
Na odmianie ‘Idared’ oraz ‘Ligol’ obserwowano wyraźnie wolniejszy rozwój pseudotecjów w porównaniu z innymi odmianami; w tym czasie większość z nich znajdowała się w 1 stopniu rozwoju. W przypadku odmiany ‘McIntosh’, ‘Jonagold’, w tym czasie obserwowano już pierwsze worki z zarodnikami workowymi (3 stopień rozwoju). Liczba tych owocników wypełnionych workami z zarodnikami zdecydowanie była większa w przypadku odmiany ‘Mc Intosh’. Spośród wszystkich analizowanych odmian jabłoni w danych lokalizacjach u odmiany ‘Gloster’, ‘Ligol’, ‘Idared’ liczba pseudotecjów w 1 stopniu rozwoju była największa od 47-83%. Najmniejsza zaś w przypadku odmian ‘Jonagold;, ‘McIntosh’ oraz ‘Kosztel’. Jednocześnie zaobserwowano utwory przypominające worki (2 stopień rozwoju) z niedojrzałymi zarodnikami, ponieważ w większościprzypadków ich barwa była hialinowa.

W drugim terminie obserwacji (5.03.) na liściach odmian ‘Mc Intosh’, ‘Kosztel’, ‘Idared’ zaobserwowano pojedyncze pseudotecja (3-14%) w 1 stopniu rozwoju. U odmiany ‘Mc Intosh’ rozwój pseudotecjów był wyraźnie zróżnicowany. Najwięcej z nich znajdowało się w 2 i 3 stopniu rozwoju, a 7% w 4 stopniu rozwoju. Natomiast w przypadku odmiany ‘Kosztel’ najwięcej pseudotecjów odnotowano w 3 stopniu rozwoju. Na odmianie ‘Idared’ najwięcej pseudotecjów było zakwalifikowanych do 2 i 3 stopnia rozwoju. Na odmianie ‘Jonagold’ w tym czasie odnotowano najmniejszą liczbę pseudotecjów w 3stopinu rozwoju. U pozostałych odmian tj. ‚Ligol’ i ‚Gloster’ najwięcej pseudotecjów było w 2 stopniu rozwoju. U odmian, u których obserwowano pseudotecja z workami i z zarodnikami workowymi, miały one kolor hialinowy.

W trzecim terminie obserwacji (10.03.) badane pseudotecja zaliczono głównie do 2 i 3 stopnia rozwoju. Przy tym terminie obserwacji zaobserwowano istotne zahamowanie rozwoju owocników spowodowane znacznym spadkiem temperatury oraz suszą. Jedynie w przypadku odmiany ‘Kosztel’ i ‘Mc Intosh’ obserwowano pseudotecja w 4 stopniu rozwoju, odpowiednio w ilości 7% i 4%. Najmniej pseudotecjów w 3 stopniu rozwoju odnotowano na odmianie ‘Idared’ bo 3%. Najwięcej zaś na odmianie ‘Mc Intosh’ i ‘Kosztel’. Natomiast najwięcej owocników w 2 stopinu rozwoju podczas wykonywanej obserwacji odnotowano na odmianach: ‘Gloster’ 62%, ‘Ligol’ 56%, ‘Idared’ 63%, ‘Jonagold’ 58%. U odmian ‘McIntosh’ i ‘Kosztel’ pseudotecja wypełnione były w 10-30% workami z zarodnikami workowymi. Askospory w dniu wykonywania obserwacji posiadały barwę hialinową do jasnozielonej, co nie potwierdzało jeszcze ich zdolności do wysiewu.

W czwartym terminie (14.03) na każdej analizowanej odmianie zaobserwowano wyraźne różnice w dynamice rozwoju pseudotecjów. W każdej z badanych lokalizacji pseudotecja kwalifikowane były do każdego stopnia rozwoju w przyjętej skali bonitacyjnej. Na odmianie ‘Kosztel’ i ‘Ligol’ obserwowano już pseudotecja w 4 i 5 stopniu rozwoju, odpowiednio w stosunku 18% i 9% oraz 22% i 3%. U pozostałych odmian również odnotowywano już pseudotecja w 4 stopniu rozwoju czyli wypełnione były workami z zarodnikami workowymi w 10-30%. W tym czasie obserwacji u wszystkich odmian odnotowywano jeszcze niewielką liczbę pseudotecjów w 1 stopniu rozwoju. Zarodniki workowe obserwowane w workach w pseudotecjach wypełnionych w 4 i 5 stopniu rozwoju posiadały zabarwienie hilinowe do jasnozielono-oliwkowych, co poświadczało o ich dojrzałości i przygotowania do wysiewu.

Piąty termin obserwacji przypadł na 17.03. po dniach z opadami deszczu i znacznym dodatnim skokiem temperatury. Przeprowadzona obserwacja w tym czasie wykazała, że na liściach wszystkich ocenianych odmian pseudotecja były zakfalifikowane do 4 i 5 stopnia rozwoju. W przypadku odmian ‚Gloster’, ‚Ligol’, ‚Idared’ i ‚Jonagold’ liczba pseudotecjów wypełnionych ponad 30% worków z zarodnikami workowymi wynosiła ok 5%. Najwięcej jednak pseudotecjów odnotowano w 4 stopniu rozwoju  na wszystkich badanych odmianach. Najwięcej owocników w tym stadium rozwoju było na odmianie ‚Ligol’, najmniej zaś na odmianie ‘Kosztel’. W tym czasie obserwowano jeszcze pojedyncze pseudotecja znajdujące się w 1 stadium rozwoju. Zarodniki workowe znajdujące się w workach posiadały kolor jasnozielony do jasnooliwkowego.

kg ri nl kj bknd